Dyskurs publiczny wypaczył już znaczenie wielu terminów. Nie inaczej jest z tymi z obszaru studiów strategicznych. W ten sposób „wojna hybrydowa” z dość specyficznego rodzaju konfliktu asymetrycznego stała się szerokim spektrum działań na rzecz wywierania presji poniżej progu wojny, zaś „geopolitykę” zaczęto utożsamiać, zamiast po prostu dziedziny wiedzy identyfikującej związki między przestrzenią geograficzną a zachodzącymi na niej procesami politycznymi, z polityką międzynarodową sensu largo (w wymiarze globalnym lub regionalnym). Najwyraźniej podobny proces ma miejsce w odniesieniu do „kultury strategicznej”. To o tyle łatwiejsze, że trudno uznać pojęcie to za jednoznaczne i mocno zakorzenione w dyskursie publicznym (innym niż „branżowy”).
Continue readingKategoria: blog (Page 1 of 3)
Z dziwnym zjawiskiem mamy w ostatnich miesiącach w Polsce do czynienia. A to w kontekście agresji Rosji na Ukrainę i podejrzenia, że Rosjanie zechcą pójść dalej, to znaczy dokonać jakiejś nawet cząstkowej agresji przeciwko zwłaszcza Polsce lub krajom bałtyckim, aby przetestować NATO. Niezależnie od tego, jak ten scenariusz jest sam z siebie prawdopodobny, w Polsce mamy wysyp podpowiadaczy Rosji, jak mogłaby to skutecznie, a co ważne także bezkarnie, zrobić. Ci podpowiadacze to przede wszystkim byli wojskowi, oficerowie na emeryturze oraz niezależni eksperci specjalizujący się w sprawach bezpieczeństwa i obronności. Otóż na wyprzódki w wielkich mediach wymyślają, jak Rosja mogłaby obejść polską obronę. Pokazują Rosjanom dziury w naszym w płocie, zmurszały mur, śpiącą wartę czy deficyt określonego rodzaju uzbrojenia. Przekonują zarazem, że gdyby Rosja zechciała skorzystać z którejś z ich podpowiedzi, nasi sojusznicy byliby w kłopocie. Bo na przykład skok kilkunastu żołnierzy przez płot albo atak „zabłąkanym” dronem na jednostkę wojskową to jest już sytuacja z artykułu 5. czy jeszcze nie.
Continue readingGłośny film Wojciecha Smarzowskiego, do którego nawiązuje tytuł, rozbudził w naszym kraju debatę o zjawisku przemocy domowej, poszerzając jednocześnie społeczną świadomość problemu i właściwych mu mechanizmów. Kilka tygodni później światło dzienne ujrzała najnowsza Strategia Bezpieczeństwa Narodowego Stanów Zjednoczonych, sygnowana przez prezydenta Donalda Trumpa. Dokument wzbudził wiele debat i kontrowersji dotyczących samookreślenia globalnej roli USA, ich specyficznego stosunku do państw-challengerów (jak Chiny i Rosja) czy koncentracji na biznesowych aspektach relacji międzynarodowych. Nie inaczej było w kontekście stosunków z Europą. Po wielu dekadach partnerstwa, nawet jeśli momentami trudnego, wizja obecnej administracji wskazuje na zerwanie tej ciągłości. A nowy kształt owego „partnerstwa” przejawiałby coraz więcej cech relacji toksycznej, przemocowej, charakterystycznych właśnie dla osób stosujących przemoc wobec bliskich.
Continue readingZgadzając się na zawarcie z Hamasem rozejmu oraz wejście na drogę do trwałego pokoju, Izrael dał niestety Hamasowi moralne zwycięstwo. Niestety, bo stało się to niemal dokładnie w drugą rocznicę mordu na Izraelczykach dokonanego przez Hamas 7 października 2023 roku. Potem jednak przyszła rzeź i zniszczenie Gazy przez wojska izraelskie. I to właśnie sposób, w jaki zareagował Izrael, dał Hamasowi moralne zwycięstwo. Przypomnijmy, że w reakcji na śmierć 1200 Izraelczyków oraz uprowadzenie przez Hamas kolejnych 250 śmierć poniosło ok. 70 tys. Palestyńczyków, z czego ok. 1/3 to dzieci, a sama Gaza została zrównana z ziemią. A jednocześnie rząd Netanjahu nie zdołał uzyskać tego, co zakładał i uzgodnił z Trumpem „plan pokojowy”, który następnie gospodarz Białego Domu przedstawił jako własny. W rezultacie, w Egipcie doszło do krótkich negocjacji między Izraelem a Hamasem z udziałem dyplomacji USA, Egiptu, Turcji i Kataru. 8 października został zawarty rozejm a rząd w Tel Awiwie zaakceptował uzgodnione warunki. One są niezwykle ważne, ale dla tytułowej tezy ważne jest jeszcze coś innego.
Continue readingDrony a obronność RP
To, że w Ukrainie trwa wojna od trzech lat i prawie siedmiu miesięcy, to wiedzą wszyscy, ale to, że od przeszło dwóch lat trwa tam rewolucja w sprawach wojskowych jest już kwestią mniej znaną, a jeszcze rzadziej postrzeganą we właściwych proporcjach.
Continue readingCo łączy te wojny? Hegemoniczne ambicje mocarstw ubrane w szatę zapewniania sobie bezpieczeństwa. W ani jednym przypadku ofiara agresji nie zagrażała bezpieczeństwu agresora, wbrew temu co on sam głosił, podając bezpieczeństwo jako pretekst do wojny. W każdym z tych przypadków możliwe były, bądź były prowadzone, rozmowy mogące rozwiązać problem bezpieczeństwa.
Continue readingZapowiedź prezydenta Donalda Trumpa o „konieczności wzięcia przez Europę odpowiedzialności za własne bezpieczeństwo”, połączona z pogłoskami o rychłym wycofaniu przez USA „jakiejś części” ich sił zbrojnych z Europy wywołała natychmiastową reakcję przedstawicieli największych państw kontynentu. Podczas szczytu w Londynie wskazali oni na konieczność rozbudowy europejskiego potencjału obronnego. Podobne oświadczenia złożyli później czołowi politycy europejscy: prezydent Francji, premier Wielkiej Brytanii oraz przewodnicząca Komisji Europejskiej. Politycy ci wskazali również na konieczność uniezależnienia się państw europejskich od amerykańskiego przemysłu obronnego. Z taką ogólną diagnozą i reakcją nie sposób się nie zgodzić, jednak problem pojawia się, gdy zastanowimy się nad szczegółami, które muszą zostać zrealizowane, żeby tę samodzielną zdolność do obrony odtworzyć (czy raczej stworzyć, gdyż co najmniej od 1945 roku pod względem militarnym państwa Europy Zachodniej były całkowicie zależne od USA).
Continue readingNa początku zastrzeżenie: małpa z brzytwą nie jest inwektywą, jest słownikowym określeniem osoby niekompetentnej, która postawiona na wysokim stanowisku może wyrządzić sporo szkód. I te szkody już się dzieją. Nie chodzi tylko o groźby wobec sojuszników USA, że mogą być wbrew ich woli włączeni w skład Stanów Zjednoczonych (Kanada i Grenlandia jako terytorium autonomiczne Danii). Nie chodzi tylko o otwartą wrogość wobec Europy, zwłaszcza UE i próbę rozbicia jej jedności. Ameryce łatwiej byłoby wygrywać pojedynki jeden na jeden z mniejszymi krajami, niż męczyć się z całą Wspólnotą, a i Putinowi sprawiłoby to wielką radość. Nie chodzi tylko o testowanie możliwości wyprowadzenia USA z NATO. Oczywiście, to wszystko już jest powodem uzasadnionej troski wielu państw zachodnich (nota bene, dzięki małpie z brzytwą geopolitycznego Zachodu tak naprawdę już w tej chwili nie ma). Rzeczy dzieją się tak szybko, że trudno nadążyć z adaptacją myślenia, a co dopiero z działaniami zaradczymi.
Continue readingPodczas gdy problematykę relacji transatlantyckich zdominował wątek dążeń administracji Trumpa do zakończenia wojny w Ukrainie metodą kija i marchewki (kij dla Ukrainy, marchewka dla Rosji), niemało dzieje się również na dalszym planie. W tym wypadku chodzi o stosunki Stanów Zjednoczonych z innym państwem naszego regionu – Rumunią. Obserwacja biegu wydarzeń prowadzi do dość pesymistycznych, niepokojących momentami, wniosków co do znaczenia państw Europy Środkowo-Wschodniej (a więc także wschodniej flanki NATO) w polityce obecnych władz USA.
Continue readingNie trzeba zgadywać, kto jest tym królem i o jaką wojnę chodzi. Premier Węgier Orbán, bezpodstawnie przyznając azyl polityczny posłowi Marcinowi Romanowskiemu, wypowiedział Polsce polityczną wojnę. Natychmiast nasuwa się pytanie, czy jest to zwykły incydent, ot, po prostu, środkowoeuropejski król polityczno-biznesowych geszefciarzy udziela azylu „swemu”, to znaczy także złodziejowi publicznych pieniędzy. Czy może jest to część szerszej wojny, jaką autokracje toczą dzisiaj ze światem demokracji. Przypomnijmy, że Węgry Orbána są piątą kolumną Putina w Europie oraz europejskim przyczółkiem w antyzachodniej strategii Pekinu.
Continue reading