Autor: redaktor (Page 1 of 2)

Ankieta noworoczna Stowarzyszenia Studiów Strategicznych

Przełom lat 2023 i 2024 zbiegł się ze zmianą po ośmiu latach kursu politycznego Polski. Z tych okazji, jak również w nawiązaniu do tekstu Prof. Romana Kuźniara, poprosiliśmy osoby tworzące Stowarzyszenie Studiów Strategicznych o wskazanie trzech głównych zagrożeń bądź wyzwań dla bezpieczeństwa Polski (zewnętrznych lub wewnętrznych) oraz trzech kluczowych zadań dla polskiej polityki bezpieczeństwa w perspektywie średniookresowej (dwóch-trzech lat). Obydwa pytania miały charakter otwarty.

Continue reading

Odejście paranormalnych

Nie jest normalne, jeśli rosyjska rakieta przelatuje jak przez durszlak przez polską obronę przeciwrakietową (jeśli taka jest) i spada w środku kraju, a następnie minister obrony i prezydent udają, że nic o tym nie wiedzą. Rakiety nawet się nie szuka. Kilka miesięcy później znajduje ją przypadkowa osoba i wtedy władza szuka winnych w osobach wojskowych, którzy wcześniej ją o tym groźnym incydencie informowali.

Continue reading

Irlandia Północna siedem lat po Brexicie

Siedem lat po podjęciu przez Brytyjczyków decyzji o opuszczeniu Unii Europejskiej miałem okazję odwiedzić Irlandię Północną, a dokładnie znane z tragicznej historii Zjednoczonego Królestwa miasta Belfast i Londonderry (Derry). Wyjazd naukowy był okazją do ciekawych rozmów i obserwacji uczestniczącej. Refleksjami postanowiłem podzielić  się także z czytelnikami strony Stowarzyszenia Studiów Strategicznych.

Continue reading

Irańska kontrrewolucja? Pomiędzy myśleniem życzeniowym a realiami

Przyznanie Pokojowej Nagrody Nobla pani Narges Mohammadi, działaczce na rzecz praw człowieka w Iranie ożywiło dyskusję na temat możliwości zmiany rządzącego od 1979 roku reżimu. W mediach pojawiło się wiele komentarzy wieszczących rychły upadek rządów Ajatollahów. Gdyby przyjąć za pewnik prezentowane przez wielu autorów założenia, to można by założyć, że los reżimu teherańskiej teokracji jest przesądzony. Rzeczywistość jest jednak zdecydowanie bardziej skomplikowana. Nadzieja na zmianę rządów w Iranie cyklicznie powraca w zachodnich mediach. Poprzednią okazją do wyrażania takich opinii były masowe demonstracje w Teheranie, krwawo stłumione przez reżim w 2022 roku. Ich symbolem stała się śmierć 22-letniej Kurdyjki Mahsy Amini, czego rocznica przypadła na 16 września. Fakty, że ofiarą policji religijnej padła młoda kobieta oraz nagrodzenie Pokojową Nagrodą Nobla również kobiety, Narges Mohammadi, więcej mówią nam o postrzeganiu irańskiej opozycji przez Zachód (gdzie dyskurs feministyczny zajmuje bardzo istotną rolę w debacie publicznej) niż o ewentualnych realnych szansach na zmianę władzy w Teheranie.

Continue reading

Alarm dla Polski

Przedstawicielom studiów strategicznych i bezpieczeństwa w naszym kraju zapewne odbiera mowę i zapiera dech, gdy widzą, jak minister obrony narodowej ujawnia wyborcom swojej partii ściśle tajne plany obrony Polski sprzed nieco ponad dekady. Czyniąc tak, ujawnia je całemu światu, w tym Rosji. Tak, ściśle tajne plany obrony Polski sprzed niewielu lat ujawnia nie rosyjski minister obrony, nie na zamkniętym spotkaniu w siedzibie swojego ministerstwa czy FSB gdzieś w Moskwie, lecz polski minister obrony. Tak, ten sam, który ponad pół roku temu nie zareagował na uderzenie rosyjskiej rakiety w polskie terytorium, choć przeleciała ona aż pod Bydgoszcz. Jak wiadomo, znalazł ją spacerowicz, nie wojsko polskie podległe temu ministrowi.

Continue reading

O współdziałaniu władz państwa w kierowaniu bezpieczeństwem narodowym

W Senacie pojawiła się inicjatywa przygotowania regulacji ustawowych dotyczących usprawnienia współdziałania najwyższych władz państwa w polityczno-strategicznym kierowaniu obronnością. Informowali o niej na łamach „Rzeczpospolitej” Hubert Izdebski, Kazimierz M. Ujazdowski i Jakub Czułba (Kooperacja dla bezpieczeństwa, „Rzeczpospolita” 29 czerwca 2023 r.). To dobra inicjatywa, jako że potrzeba stosownych regulacji w tym względzie wynika ze znaczenia ponadpartyjnej spójności politycznej i ciągłości strategicznej w kierowaniu bezpieczeństwem narodowym. A tymczasem te dwa filary zwłaszcza w ostatnich latach zostały mocno naruszone i wymagają zdecydowanej naprawy i wzmocnienia. Zgadzając się z większością senackich propozycji warto byłoby je uzupełnić o takie zwłaszcza kwestie, jak ustawowe zagospodarowanie konstytucyjnej Rady Gabinetowej, przydatne w szczególności w warunkach wojennych; instytucjonalne i proceduralne zintegrowanie kierowania bezpieczeństwem narodowym na poziomie Rady Ministrów, w tym utworzenie jej zintegrowanego organu pomocniczego; czy też zapewnienie ściślejszego współdziałania ministra obrony narodowej z szefem Sztabu Generalnego w podejmowaniu polityczno-strategicznych decyzji dotyczących Sił Zbrojnych RP.

Continue reading

O szczycie NATO w Wilnie

Na szczycie NATO w Wilnie zapadło szereg ważnych dla sojuszu decyzji dotyczących zarówno operacyjnego reagowania na największe obecne wyzwanie i zagrożenie, jakie stanowi rosyjska agresja na Ukrainę, jak i strategicznego dostosowania się NATO do przyszłych warunków nowej zimnej wojny między Rosją a Zachodem. Te przyszłościowe warunki zależą w dużym stopniu od rozwiązania problemu członkostwa Ukrainy w sojuszu. Można tu wyróżnić trzy scenariusze na najbliższe lata, w których Ukraina: pozostaje cały czas poza NATO; staje się i jest przez wiele lat kandydatem do NATO; zostaje w miarę szybko przyjęta do NATO.

Continue reading

Komu bije Zegar Zagłady?

Zegar Zagłady (ang. Doomsday Clock) to inicjatywa chicagowskich naukowców (głównie przedstawicieli nauk ścisłych) tworzących “Bulletin of the Atomic Scientists”, zapoczątkowana w 1947 r. Publikowany w tym czasopiśmie zegar wskazywał, jak wiele czasu pozostało do północy, która symbolizować miała wojnę nuklearną o katastrofalnych dla ludzkości skutkach. Ten zmyślny publicystyczno-analityczny zabieg w epoce zimnowojennej działał na wyobraźnię wielu – czemu wyraz dawali m.in. artyści – stanowiąc swego rodzaju punkt odniesienia, dający pewien obraz (abstrahując od prawdziwości, o czym dalej), jak „gorąca” jest w danym momencie zimna wojna. Jednak gdy epoka międzyblokowej konfrontacji zakończyła się, a zagrożenie nuklearne nie dotyczyło już konfliktu między mocarstwami przy użyciu takiej broni, ale jej niekontrolowanej proliferacji, Zegar Zagłady, jak się wydaje, pozostał w logice zimnowojennej, często nie przystając do nowych realiów polityki międzynarodowej.

Continue reading

Wilno – mimo wszystko całkiem udany follow-up summit. Kilka spostrzeżeń po spotkaniu przywódców NATO na Litwie

Za nami spotkanie przywódców państw NATO w Wilnie. Niezależnie od nieco już standardowej retoryki w komentującej je prasie, mówiącej niemal po każdym takim wydarzeniu o „historycznej wadze”, warto zauważyć, że nie wszystkie szczyty Sojuszu Północnoatlantyckiego faktycznie taką rangę mają. Nie wszystkie zresztą mogą czy wręcz powinny ją mieć. Przeważnie bowiem po szczytach, na których dochodzi do ustalenia głębokich, powodujących długofalowe implikacje zmian w funkcjonowaniu Sojuszu, postrzeganiu jego zadań i ich hierarchii czy sposobu organizacji zasobów, a takim właśnie był zeszłoroczny szczyt w Madrycie, kolejne spotkania przywódców państw członkowskich mają charakter bardziej roboczy czy też „operacyjny”, koncentrując się bardziej na sposobach wdrażania podjętych już wcześniej dalekosiężnych decyzji, czyli pracy niejako „u podstaw” czy też „organicznej”, ale o faktycznie kluczowym znaczeniu dla zdolności Sojuszu do efektywnego działania. I właśnie takim spotkaniem „wdrożeniowym” (follow up summit) był ostatni szczyt NATO w Wilnie, który oceniany z tej perspektywy należy uznać, zwłaszcza zważywszy na okoliczności zewnętrzne i potrzebę zaangażowania sojuszników w bieżącą pomoc dla walczącej z rosyjską agresją Ukrainy, za stosunkowo udany, co nie znaczy, że nie sygnalizujący pewnych wymagających reakcji słabości Sojuszu i wyzwań stojących przed nim w przyszłości.

Continue reading
« Older posts